Obrzęk limfatyczny – przyczyny, objawy i leczenie

Zauważasz, że jedna ręka lub noga jest bardziej opuchnięta? Masz wrażenie ciężkości, napięcia skóry albo widzisz, że skarpetka, zegarek czy pierścionek zostawiają wyraźniejsze ślady niż wcześniej?

A może problem dotyczy bliskiej Ci osoby i zastanawiasz się, czy taki obrzęk jest czymś, czym należy się martwić. To naturalne, że pojawienie się obrzęku może budzić niepokój – szczególnie jeśli wcześniej go nie było, stopniowo się zwiększa albo pojawił się po operacji czy leczeniu poważnej choroby. Jedną z możliwych przyczyn jest obrzęk limfatyczny. Wyjaśnimy Ci, czym jest, na jakie objawy warto zwrócić uwagę oraz jakie możliwości leczenia i fizjoterapii są dostępne.

Czym jest obrzęk limfatyczny?

Żeby zrozumieć, skąd bierze się obrzęk, warto najpierw wiedzieć, że w Twoim organizmie znajduje się rozbudowana sieć naczyń limfatycznych. Układ limfatyczny, nazywany również chłonnym, pomaga między innymi odprowadzać nadmiar płynu znajdującego się w tkankach.Jeżeli jego praca zostanie zaburzona, płyn może zacząć gromadzić się w określonej części ciała. Wtedy może rozwinąć się obrzęk limfatyczny.

Najczęściej zauważysz go w obrębie ręki lub nogi, ale może dotyczyć również innych części ciała.

Co ważne, nie zawsze od początku jest duży i łatwy do zauważenia.

Jak możesz rozpoznać pierwsze objawy obrzęku limfatycznego?

Być może patrzysz na obie nogi i nie widzisz dużej różnicy, ale czujesz, że jedna z nich jest „inna”. Cięższa, bardziej napięta albo jakby pełniejsza.

Tak właśnie może zaczynać się problem.

Do pierwszych objawów, na które warto zwrócić uwagę, należą:

• uczucie ciężkości ręki lub nogi,
• napięcie lub rozpieranie skóry,
• okresowo pojawiająca się opuchlizna,
• różnica w obwodzie kończyn,
• ślady pozostające po skarpetach lub ubraniu,
• ciaśniejszy zegarek lub pierścionek,
• ograniczenie swobody ruchu,
• zmiana napięcia lub konsystencji tkanek.

Nie musisz więc czekać, aż różnica pomiędzy kończynami stanie się bardzo wyraźna.

Jeśli masz poczucie, że coś się zmieniło i problem regularnie powraca, warto ustalić jego przyczynę.

Dlaczego pojawił się u Ciebie obrzęk limfatyczny?

To jedno z pierwszych pytań, które prawdopodobnie sobie zadajesz. Przyczyny mogą być różne.

Wyróżniamy pierwotny obrzęk limfatyczny, związany z budową lub funkcjonowaniem samego układu limfatycznego, oraz znacznie częściej spotykany w praktyce wtórny obrzęk limfatyczny.

Ten drugi może pojawić się między innymi po:

• operacji,
• usunięciu lub uszkodzeniu węzłów chłonnych,
• leczeniu onkologicznym,
• radioterapii,
• urazie,
• infekcji lub stanie zapalnym.

Jeżeli Ty lub bliska Ci osoba przeszliście leczenie choroby nowotworowej, pojawienie się obrzęku może budzić szczególnie dużo emocji.

Może pojawić się obawa, czy oznacza to nawrót choroby albo czy jest kolejnym trwałym następstwem leczenia. Sam obrzęk nie pozwala odpowiedzieć na takie pytania. Dlatego zamiast zakładać najgorszy scenariusz, warto przede wszystkim ustalić jego przyczynę.

Temat obrzęku limfatycznego po leczeniu nowotworu i mastektomii omówimy szerzej w osobnym artykule.

Obrzęk ręki lub nogi – czy zawsze oznacza problem z limfą?

Nie.

To bardzo ważna informacja, ponieważ gdy zauważasz obrzęk, łatwo znaleźć w internecie informacje o drenażu limfatycznym i od razu uznać, że właśnie tego potrzebujesz. Tymczasem przyczyn obrzęku jest znacznie więcej. Może on mieć związek między innymi z układem żylnym, stanem zapalnym, urazem, chorobami serca lub nerek czy przyjmowanymi lekami.

Dlatego nie każdy obrzęk powinien być od razu masowany lub drenowany.

Najpierw warto odpowiedzieć na pytanie: dlaczego się pojawił?

Szczególnie ważne jest to w przypadku nagłego obrzęku jednej kończyny, któremu towarzyszą ból, zaczerwienienie, ocieplenie skóry, duszność lub nagłe pogorszenie samopoczucia. W takiej sytuacji potrzebna może być pilna diagnostyka medyczna.

Czy obrzęk limfatyczny można leczyć?

Jeżeli usłyszałeś diagnozę „obrzęk limfatyczny”, możesz zastanawiać się, czy od tej pory problem będzie Ci już stale towarzyszył. Obrzęk limfatyczny może mieć charakter przewlekły, ale istnieją metody pozwalające nad nim pracować i ograniczać jego wpływ na codzienne funkcjonowanie.

W kompleksowym postępowaniu przeciwobrzękowym możemy wykorzystywać między innymi:

• manualny drenaż limfatyczny,
• kompresjoterapię,
• odpowiednio dobrane ćwiczenia,
• aktywność fizyczną,
• pielęgnację skóry,
• edukację dotyczącą codziennego postępowania.

Nie ma jednak jednego schematu odpowiedniego dla każdego.

Dlatego terapia powinna być dopasowana do Ciebie, przyczyny Twojego obrzęku oraz jego stopnia zaawansowania.

Czy przy obrzęku możesz normalnie się ruszać?

Możesz obawiać się, że aktywność fizyczna jeszcze bardziej zwiększy obrzęk. Z tego powodu część osób zaczyna oszczędzać kończynę i ograniczać ruch.

Nie zawsze jest to dobre rozwiązanie.

Praca mięśni wspiera przepływ płynów w organizmie, dlatego odpowiednio dobrany ruch może być ważną częścią terapii. Nie oznacza to jednak, że masz od razu wrócić do każdego rodzaju aktywności. Ćwiczenia oraz ich intensywność powinny być dopasowane do przyczyny obrzęku, Twojej sprawności oraz aktualnego stanu zdrowia. Celem jest bezpieczny powrót do możliwie normalnego funkcjonowania, a nie życie w ciągłym strachu, że ruch pogorszy sytuację.

Czy manualny drenaż limfatyczny może Ci pomóc?

Być może właśnie o drenażu usłyszałeś od lekarza, znajomego albo przeczytałeś o nim, szukając sposobu na zmniejszenie obrzęku.

Manualny drenaż limfatyczny jest jedną z metod wykorzystywanych w kompleksowym postępowaniu przeciwobrzękowym. Nie jest jednak zwykłym masażem i nie powinien być wykonywany automatycznie u każdej osoby, która zauważyła opuchliznę. Najpierw powinniśmy wiedzieć, z jakim problemem mamy do czynienia.

Kiedy warto zgłosić się do fizjoterapeuty?

Nie musisz czekać, aż obrzęk będzie na tyle duży, że zacznie utrudniać Ci codzienne funkcjonowanie.

Jeżeli zauważasz, że:

• obrzęk regularnie powraca,
• jedna kończyna zaczyna różnić się od drugiej,
• czujesz ciężkość lub napięcie,
• tkanki wydają Ci się inne niż wcześniej,
• po operacji pojawił się obrzęk,
• masz trudność z powrotem do normalnej aktywności,

warto skonsultować problem.

Podczas wizyty możemy ocenić charakter obrzęku, stan tkanek, ruchomość, ewentualne blizny pooperacyjne oraz funkcję kończyny.

Dzięki temu łatwiej określić, jakie dalsze postępowanie będzie dla Ciebie odpowiednie.

Terapia obrzęku limfatycznego w Toruniu – jak możemy Ci pomóc?

Jeżeli problem dotyczy Ciebie lub bliskiej Ci osoby, w CP Medica w Toruniu możesz rozpocząć od konsultacji fizjoterapeutycznej. Nie zaczynamy od założenia, że każdy obrzęk wymaga takiego samego leczenia. Najpierw chcemy dowiedzieć się, co się wydarzyło, kiedy pojawił się problem i jak wpływa on na Twoje codzienne życie.

Oceniamy charakter obrzęku, tkanki, ruchomość oraz inne czynniki, które mogą mieć znaczenie. Dopiero później możemy zaproponować odpowiednie postępowanie.

W zależności od Twojej sytuacji może ono obejmować elementy terapii przeciwobrzękowej, ćwiczenia, pracę z tkankami oraz wskazówki dotyczące codziennego funkcjonowania.

Nie wiesz, od czego zacząć?

Jeżeli zauważasz obrzęk ręki lub nogi i nie wiesz, co powinieneś z nim zrobić, zacznij od ustalenia jego przyczyny.

Umów konsultację w CP Medica w Toruniu. Kliknij tutaj

Sprawdzimy, z jakim problemem masz do czynienia i zaproponujemy dalsze postępowanie dopasowane do Twojej sytuacji.

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji lekarskiej ani fizjoterapeutycznej.